نظم‌دهی آشپزخانه؛ چطور آشپزخانه‌ای مرتب و کاربردی داشته باشیم؟

آشپزخانه یکی از پرکاربردترین قسمت‌های خانه است؛ فضایی که در طول روز بارها سراغ کابینت‌ها، کشوها، مواد غذایی و وسایل مختلف آن می‌رویم. به همین دلیل، حتی یک آشپزخانه بزرگ هم اگر درست سازمان‌دهی نشده باشد، خیلی زود شلوغ و ناکارآمد می‌شود.

اما برای داشتن یک آشپزخانه مرتب لزوماً به کابینت بیشتر یا فضای بزرگ‌تر نیاز نداریم.

گاهی کافی است وسایل را بهتر دسته‌بندی کنیم، از ارتفاع و فضاهای بلااستفاده کمک بگیریم و برای هر وسیله جای مشخصی در نظر بگیریم.

در این راهنما قدم‌به‌قدم سراغ مهم‌ترین اصول نظم‌دهی آشپزخانه می‌رویم و می‌بینیم چطور با چند تغییر ساده می‌توان از فضای موجود بهتر استفاده کرد.

۱. قبل از خرید نظم‌دهنده، وسایل را دسته‌بندی کنید

شاید اولین چیزی که با دیدن یک کابینت شلوغ به ذهنمان برسد خرید چند باکس و نظم‌دهنده باشد؛ اما بهتر است خرید، آخرین مرحله باشد نه اولین مرحله.

ابتدا محتویات کابینت یا کشو را بیرون بیاورید و وسایل مشابه را کنار هم قرار دهید.

برای مثال:

• ظروف پخت‌وپز

• بشقاب، کاسه و لیوان

• قاشق، چنگال و ابزار آشپزی

• ادویه و چاشنی‌ها

• مواد غذایی خشک

• وسایل چای و قهوه

• لوازم نظافت

• وسایلی که به‌ندرت استفاده می‌شوند

حالا خیلی راحت‌تر می‌توانید تشخیص دهید چه مقدار فضا دارید و واقعاً به چه نوع نظم‌دهنده‌ای نیاز دارید.

یک قانون ساده هم وجود دارد:

هرچه بیشتر از یک وسیله استفاده می‌کنید، باید دسترسی به آن راحت‌تر باشد.

بنابراین قابلمه‌ای که هر روز استفاده می‌کنید نباید پشت ظروف مهمانی قرار بگیرد و ادویه‌های روزمره هم بهتر است در دسترس‌تر از وسایلی باشند که ماهی یک بار استفاده می‌شوند.

۲. فضای داخل کابینت را فقط دوبعدی نبینید

یکی از فضاهایی که در بسیاری از آشپزخانه‌ها هدر می‌رود، ارتفاع خالی داخل کابینت است.

ممکن است چند بشقاب را روی یک طبقه قرار داده باشید، اما بالای آن‌ها تا طبقه بعدی فضای خالی زیادی باقی مانده باشد.

اینجاست که شلف‌های داخلی کابینت بسیار کاربردی می‌شوند.

برای مثال شلف کابینت IKEA مدل VARIERA بدون نیاز به تغییر ساختار کابینت، یک سطح اضافه ایجاد می‌کند. به این ترتیب می‌توانید از فضای بالا و پایین شلف برای قرار دادن بشقاب‌ها، کاسه‌ها، لیوان‌ها یا بانکه‌ها استفاده کنید.

به‌خصوص در آشپزخانه‌های کوچک، استفاده درست از ارتفاع می‌تواند تفاوت قابل‌توجهی در فضای ذخیره‌سازی ایجاد کند.

۳. کشوهای بزرگ را به فضاهای کوچک‌تر تبدیل کنید

یک کشوی بزرگ بدون تقسیم‌بندی معمولاً بعد از چند روز دوباره شلوغ می‌شود.

قاشق، چنگال، کفگیر، دربازکن، ابزارهای کوچک و وسایل آشپزی روی هم قرار می‌گیرند و برای پیدا کردن یک وسیله باید کل کشو را جابه‌جا کنید.

راه‌حل، ایجاد محدوده مشخص برای هر گروه از وسایل است.

از جا قاشقی، تقسیم‌کننده کشو و باکس‌های کوچک کمک بگیرید و وسایل مشابه را کنار هم قرار دهید.

برای وسایل خیلی کوچک نیز باکس‌هایی مانند IKEA GLIS می‌توانند برای دسته‌بندی کاربردی باشند.

۴. کانتر آشپزخانه را تبدیل به انبار نکنید

یکی از سریع‌ترین راه‌ها برای اینکه آشپزخانه شلوغ به نظر برسد، پر کردن کانتر با وسایل مختلف است.

بطری روغن، ادویه‌ها، قهوه، وسایل آشپزی، دستگاه‌های برقی، ظرف میوه و ده‌ها وسیله کوچک دیگر خیلی زود سطح کار را اشغال می‌کنند.

لازم نیست کانتر کاملاً خالی باشد.

بهتر است فقط وسایلی روی آن باقی بمانند که واقعاً به‌صورت روزانه استفاده می‌کنید.

وسایل مرتبط را هم کنار یکدیگر قرار دهید.

مثلاً به‌جای پخش شدن بطری‌ها و ادویه‌ها روی کانتر، می‌توانید آن‌ها را در یک نظم‌دهنده مشخص قرار دهید.

یکی از محصولاتی که برای این کار طراحی شده نظم‌دهنده آشپزخانه IKEA مدل NÅLBLECKA است. ساختار چندسطحی آن کمک می‌کند از فضای عمودی کانتر استفاده کنید و بطری‌ها، بانکه‌ها و ادویه‌های پرمصرف را مرتب‌تر کنار هم قرار دهید.

نتیجه فقط مرتب‌تر شدن ظاهر آشپزخانه نیست؛ فضای بیشتری هم برای آماده کردن غذا خواهید داشت.

۵. از ترولی به‌عنوان فضای ذخیره‌سازی متحرک استفاده کنید

اگر کابینت کافی ندارید، همیشه لازم نیست یک کابینت جدید اضافه کنید.

گاهی یک فضای باریک و بلااستفاده در گوشه آشپزخانه می‌تواند تبدیل به فضای ذخیره‌سازی شود.

ترولی‌های RÅSKOG و NISSAFORS برای چنین موقعیت‌هایی بسیار کاربردی هستند.

بسته به نیازتان می‌توانید داخل ترولی قرار دهید:

مواد غذایی، میوه و سبزیجات مناسب نگهداری در محیط، بطری‌ها، وسایل پخت‌وپز، لوازم چای و قهوه یا حتی دستمال‌ها و وسایل نظافت.

مزیت مهم ترولی این است که ثابت نیست.

امروز می‌تواند کنار کابینت باشد و فردا آن را به قسمت دیگری از آشپزخانه منتقل کنید.

همین انعطاف‌پذیری باعث می‌شود ترولی برای آشپزخانه‌های کوچک هم انتخاب جالبی باشد.

۶. مواد غذایی خشک را اصولی دسته‌بندی کنید

یکی از شلوغ‌ترین قسمت‌های بسیاری از آشپزخانه‌ها کابینتی است که مواد غذایی خشک در آن نگهداری می‌شود.

بسته‌های مختلف برنج، ماکارونی، حبوبات، غلات، خشکبار و سایر مواد غذایی شکل و اندازه یکسانی ندارند و وقتی بدون دسته‌بندی کنار هم قرار بگیرند، پیدا کردن مواد سخت می‌شود.

اول مواد مشابه را کنار هم قرار دهید.

مثلاً:

صبحانه: غلات، جو دوسر و مواد مشابه
پخت‌وپز: برنج، ماکارونی و حبوبات
میان‌وعده: خشکبار و تنقلات
شیرینی‌پزی: آرد، شکر و مواد مربوط به پخت

در صورت مناسب بودن شرایط نگهداری آن ماده غذایی، استفاده از ظروف و بانکه‌های مناسب نیز می‌تواند به مرتب‌تر شدن فضا کمک کند.

یک مزیت دیگر ظروف شفاف این است که بدون باز کردن ظرف می‌توانید مقدار ماده غذایی باقی‌مانده را ببینید.

۷. باکس و سبد را برای پنهان کردن بی‌نظمی نخرید!

این نکته خیلی مهم است.

اگر همه وسایل نامرتب را داخل چند باکس بریزیم، آشپزخانه واقعاً منظم نشده؛ فقط بی‌نظمی را پنهان کرده‌ایم.

هر باکس یا سبد باید کاربرد مشخصی داشته باشد.

مثلاً:

یک سبد برای لوازم صبحانه، یک باکس برای لوازم شیرینی‌پزی، یک باکس برای بسته‌های کوچک مواد غذایی و یک سبد برای دستمال‌های آشپزخانه.

سبدهای حصیری نیز علاوه بر نظم‌دهی، می‌توانند بافت طبیعی و گرمای بیشتری وارد فضای آشپزخانه کنند.

اگر تعداد باکس‌ها زیاد است، استفاده از لیبل هم کمک می‌کند بدون جست‌وجوی زیاد بدانید داخل هرکدام چیست.

۸. یک ایستگاه برای کارهای روزمره بسازید

یکی از بهترین روش‌های نظم‌دهی این است که وسایلی را که با هم استفاده می‌شوند کنار هم قرار دهیم.

مثلاً اگر هر روز قهوه درست می‌کنید، می‌توانید یک Coffee Station کوچک داشته باشید و دستگاه قهوه، کپسول‌ها، ماگ‌ها و لوازم موردنیاز را در همان قسمت قرار دهید.

همین ایده را می‌توان برای قسمت‌های دیگر هم اجرا کرد:

Tea Station برای چای و دمنوش
Breakfast Station برای وسایل صبحانه
Baking Station برای لوازم شیرینی‌پزی

این کار باعث می‌شود هنگام انجام یک فعالیت مجبور نباشید چند کشو و کابینت مختلف را باز کنید.

۹. از فضاهای کوچک و فراموش‌شده استفاده کنید

گاهی فضای ذخیره‌سازی بیشتری داریم اما متوجه آن نیستیم.

کنار یخچال، گوشه آشپزخانه، فضای عمودی داخل کابینت، پشت در کابینت یا قسمت‌های عمیق قفسه‌ها می‌توانند ظرفیت بیشتری داشته باشند.

قبل از اینکه به این نتیجه برسید که «آشپزخانه من جا ندارد»، یک بار به تمام این فضاها نگاه کنید.

محصولاتی مثل شلف‌های داخلی، ترولی‌های باریک، سبدها و نظم‌دهنده‌های چندسطحی دقیقاً برای استفاده بهتر از چنین فضاهایی مفید هستند.

۱۰. آشپزخانه را برای زندگی خودتان مرتب کنید، نه برای عکس Pinterest

شاید مهم‌ترین نکته همین باشد.

یک آشپزخانه بسیار مینیمال در Pinterest ممکن است زیبا باشد، اما لزوماً برای سبک زندگی شما کاربردی نیست.

اگر هر روز آشپزی می‌کنید، طبیعی است که بعضی وسایل روی کانتر باشند.

اگر زیاد قهوه می‌نوشید، داشتن یک گوشه مخصوص قهوه منطقی است.

اگر کودک دارید، می‌توانید بعضی از ظروف و وسایلی که اجازه دارند خودشان بردارند در ارتفاع قابل دسترس قرار دهید.

نظم خوب یعنی هر وسیله در جایی قرار بگیرد که استفاده از آن برای شما ساده‌تر شود.

هدف، ساختن آشپزخانه‌ای نیست که همیشه شبیه عکس کاتالوگ باشد؛ هدف این است که آشپزخانه برای زندگی روزمره شما بهتر کار کند.

برای نظم‌دهی آشپزخانه از کجا شروع کنیم؟

اگر الان آشپزخانه خیلی شلوغ است، لازم نیست یک روز کامل را برای مرتب کردن همه چیز کنار بگذارید.

کوچک شروع کنید.

مثلاً امروز فقط یک کشو را مرتب کنید.

بعد سراغ یک کابینت بروید.

روز بعد ادویه‌ها.

بعد مواد غذایی.

و در آخر کانتر.

برای هر قسمت این چهار مرحله را انجام دهید:

خالی کن → دسته‌بندی کن → اندازه بگیر → نظم‌دهنده مناسب انتخاب کن

این ترتیب مهم است.

چون اگر ابتدا نظم‌دهنده بخرید و بعد دنبال جایی برای استفاده از آن بگردید، احتمال زیادی وجود دارد که فقط یک وسیله اضافه به آشپزخانه اضافه کرده باشید.

چه نظم‌دهنده‌ای برای کدام قسمت آشپزخانه مناسب است؟

برای استفاده از ارتفاع کابینت:
شلف‌های داخلی مانند IKEA VARIERA

برای ادویه، بطری و وسایل روی کانتر:
نظم‌دهنده‌های چندسطحی مانند IKEA NÅLBLECKA

برای ایجاد فضای ذخیره‌سازی متحرک:
ترولی‌های IKEA RÅSKOG و NISSAFORS

برای وسایل کوچک:
باکس‌ها و تقسیم‌کننده‌هایی مانند IKEA GLIS

برای دسته‌بندی وسایل بزرگ‌تر:
باکس‌ها و سبدهای نظم‌دهنده

هنگام انتخاب محصول، فقط ظاهر آن را در نظر نگیرید. ابتدا ابعاد فضای موردنظر را اندازه بگیرید و بعد محصولی را انتخاب کنید که مشکل همان قسمت را حل کند.

سوالات متداول درباره نظم‌دهی آشپزخانه

نظم‌دهی آشپزخانه را از کجا شروع کنیم؟

از یک فضای کوچک مثل یک کشو یا کابینت شروع کنید. ابتدا وسایل اضافی را خارج کنید، باقی وسایل را بر اساس کاربرد دسته‌بندی کنید و فقط بعد از مشخص شدن نیازتان نظم‌دهنده بخرید.

چطور فضای کابینت آشپزخانه را بیشتر کنیم؟

یکی از بهترین روش‌ها استفاده از فضای عمودی است. شلف‌های داخلی کابینت می‌توانند بدون تغییر ساختار کابینت یک سطح ذخیره‌سازی اضافه ایجاد کنند.

برای آشپزخانه کوچک چه نظم‌دهنده‌هایی بهتر هستند؟

نظم‌دهنده‌هایی که از ارتفاع استفاده می‌کنند، شلف‌های داخلی، محصولات چندسطحی و ترولی‌های متحرک معمولاً برای استفاده بهتر از فضای محدود مناسب هستند.

سبد بهتر است یا باکس؟

به کاربرد بستگی دارد. سبدهای باز برای وسایلی که مرتب استفاده می‌شوند دسترسی راحتی ایجاد می‌کنند؛ باکس‌ها برای دسته‌بندی وسایل کوچک‌تر و کاهش شلوغی بصری مفید هستند.

آیا برای داشتن آشپزخانه مرتب باید نظم‌دهنده زیادی بخریم؟

خیر. تعداد بیشتر نظم‌دهنده الزاماً به معنای نظم بیشتر نیست. ابتدا وسایل را کم و دسته‌بندی کنید و فقط برای قسمت‌هایی که واقعاً مشکل دارند نظم‌دهنده مناسب بخرید.

آشپزخانه مرتب از انتخاب‌های کوچک شروع می‌شود

برای داشتن یک آشپزخانه منظم لازم نیست همه چیز را عوض کنید.

گاهی یک شلف داخل کابینت، یک باکس برای وسایل کوچک، مرتب کردن مواد غذایی یا استفاده از یک ترولی در گوشه‌ای بلااستفاده می‌تواند تأثیر زیادی داشته باشد.

مهم‌ترین اصل این است که هر وسیله جای مشخصی داشته باشد و آن جای مشخص با نحوه استفاده شما از آشپزخانه هماهنگ باشد.

در کنگان هوم می‌توانید مجموعه نظم‌دهنده‌های آشپزخانه IKEA، ترولی‌ها، باکس‌ها، سبدها و لوازم کاربردی نظم‌دهی را ببینید و متناسب با فضای خانه‌تان انتخاب کنید.